A fala do Fole

Co gallo do Día de Rosalía de Castro 2024, alumnado de distintos grupos da ESO asistiu o 23 de febreiro á presentación da revista  Rosalía no barrio , editada por Solaina e coordinada por Sergio Marey. A publicación, que busca achegar a obra de Rosalía de Castro e de poetas contemporáneos/as aos barrios da Milagrosa e da Piringalla de Lugo, onde se distribúe entre a veciñanza, centros de ensino e establecementos comerciais, ofrece unha escolma de textos líricos escritos por distintos/as autores/as galegos/as a partir de versos de Rosalía. Durante o evento, celebrado no salón de actos do Ánxel Fole e conducido polo propio Sergio Marey, a rapazada recitou e comentou poemas, compuxo un cadáver exquisito inspirado no verso rosaliano "Teño un niño de tolos pensamentos" e creou un caligrama en que as verbas colectivas debuxaron o rostro da nosa escritora nacional. Paula Fernández Fulgencio e Ana Rodríguez Barreiro

Alumnado de 1.º BAC asistiu o día 5 de febreiro, no auditorio Gustavo Freire, á representación da obra Boa sorte, mala fama , da compañía Tarabela Creativa, asentada en Lugo e fundada por Diego Gallego e Carmen Conde. A peza, unha t raxicomedia en tres actos que combina narración oral, música ao vivo e interpretación actoral, fai un percorrido a través de diferentes épocas e persoas para contar a historia máis incómoda e menos institucional da emigración galega. A escrita e a posta en escena parten dun proceso de investigación e documentación previo, durante o cal Tarabela Creativa visitou hemerotecas, arquivos, museos da emigración, asociacións de emigrantes retornados, centros galegos da diáspora..., onde recolleu datos e realizou entrevistas que serviron como base do espectáculo teatral. A propia compañía explica así o argumento da obra e o significado do título: "Sempre se soubo, claro está, que as anduriñas son aves de bo agoiro, que alí onde aniñan traen fortu...

Dende hai case vinte anos, o Departamento de Didáctica do Museo Provincial de Lugo vén empregando a literatura como vehículo de comunicación artística, procurando mesturar o inmaterial e o material, a lingua e o patrimonio museístico. Con este obxectivo nace o programa “Rutas literarias”, que pretende que a rapazada do ensino secundario sinta o museo como un espazo de memoria e un lugar onde imaxinar a historia. Tras a lectura do libro  Contos de fantasmas no museo , composto por textos de  Ledicia Costas, Anxo Fariña, Andrea Maceiras e Carlos Negro, o  alumnado de  3.º ESO acudiu, os días 25 e 31 de xaneiro, ao Museo Provincial para realizar presencialmente as rutas literarias derivadas dos relatos. Unha vez a lí, e divididos/as en grupos, os/as rapaces/zas seguiron catro itinerarios diferentes contestando unha serie de preguntas relacionadas tanto coa obra lida como coas coleccións expostas. A xornada rematou coa posta en común das respostas e a valoración, altamen...

Alumnado de 3.º ESO participou o 24 de xaneiro na iniciativa escolar pola sostibilidade “Plantando árbores con pinceis”. O proxecto intégrase na oferta educativa da Obra Social ABANCA e desenvólvese en cooperación con Doctoy, artista visual especializado no deseño mural gráfico, e Vella Escola, entidade con acreditada experiencia na organización de eventos, talleres e espectáculos de cultura urbana. Unindo cultura e coidado do medio ambiente, a rapazada axudou a realizar, nunha das paredes do ximnasio, un  mural artístico, colaborativo e ecolóxico con pinturas fotocatalíticas anticontaminación, que absorben e depuran os contaminantes que hai no aire, como os óxidos de nitróxeno e outros gases nocivos da industria e o tráfico rodado. Tamén asistiu a un obradoiro de pintado de bolsas de tea, que decorou con motivos naturais. As actividades, en definitiva, serviron para achegar ao alumnado unha mensaxe positiva sobre a protección da natureza, así como para visibilizar alt...

A compañía Mircromina Teatro de Títeres, creada por Ton Arenas no ano 2010 e asentada no barrio artesán dos Muíños de Mondoñedo, visitou o Ánxel Fole o pasado 23 de xaneiro. No salón de actos do centro, alumnado de 1.º ESO asistiu ao espectáculo de monicreques Familia unida , que ofrece unha viaxe a través do repertorio clásico das distintas tradicións europeas de luva, peneiradas polos gustos de hoxe e adaptadas á realidade e á lingua galegas. Protagonizada por Cromina, que acaba de ser pai, a peza convida a reflexionar sobre as relacións familiares, a conciliación e a igualdade. Despois da representación, a rapazada participou nun obradoiro no que coñeceu de primeira man todo o traballo que se esconde tras cada función: construír teatriños, pintar escenografías, modelar bonecos etc. Ademais, con cartón e materiais de refugallo, cada alumno/a puido confeccionar e decorar a súa propia marioneta. Paula Fernández Fulgencio e Ana Rodríguez Barreiro

O IES Ánxel Fole súmase á campaña de dinamización lingüística “Aquí tamén se fala” , que, promovida polo IES Rafael Dieste da Coruña, se desenvolve xa en máis de 170 centros de todo o país. Como se indica na web do proxecto, trátase dunha iniciativa que persegue os seguintes obxectivos: “Queremos rachar cos prexuízos que pretenden dar unha imaxe distorsionada dunha suposta Galiza que non fala galego. Ou de que no mundo da empresa non se usa, nin nos barrios, nin nas vilas... E para acabar con estas mentiras exercemos como técnicos/as de normalización lingüística. A tarefa é doada, e podes axudar: entramos nun local, preguntamos se podemos poñer un cartaz do instituto para fomentar o uso do galego e explicamos que se dará publicidade desde as redes sociais. Por iso é preciso facer unha fotografía do establecemento onde se vexa o cartaz. Mellor aínda se sae algunha persoa aguantando o póster”. O alumnado do Ánxel Fole comezou a repartición de carteis neste mes de xaneiro, cunha moi boa a...

O alumnado de 3.º ESO PDC visitou, o día 23 de xaneiro, o Museo Diocesano Catedralicio de Lugo (MDCL), que, con cen anos de existencia, é o museo máis antigo de Galicia. O MDCL alberga unha valiosa colección composta por máis de tres mil pezas de moi diverso tipo: restos arqueolóxicos, escultura devocional, pintura sacra e profana, ourivaría litúrxica etc. A rapazada, guiada en galego polo persoal de sala, detívose fundamentalmente ante dous elementos patrimoniais singulares: o Crismón de Quiroga e a Cancela das Saamasas. Posto que as seccións principais do museo se sitúan  no triforio da catedral, o grupo puido gozar tamén coa visión única que, da nave e a capela maior, se obtén dende esta galería elevada. A continuación, o alumnado seguiu ascendendo (agora a través dunha estreita escaleira de caracol), ata acadar as cubertas da catedral, onde participou na visita especial denominada "Un paseo polas nubes". A espléndida panorámica da cidade que se contempla dende o balcón qu...

Do 12 ao 18 de xaneiro, un grupo de estudantes de Sicilia atópase de intercambio no Ánxel Fole. Posto que o curso pasado, cando alumnado do noso centro viaxou a Catania, presentamos alí a publicación dixital  Arte urbana lucense. Fichas de catalogación  e agasallamos ao instituto Mario Rapisardi con varios exemplares do catálogo en papel , este ano quixemos amosar aos compañeiros/as italianos/as a arte urbana de Lugo in situ . Mais, na bimilenaria Lucus Augusti, murais e graffiti, alén do seu inequívoco valor estético, retratan tamén a historia da cidade, as figuras emblemáticas das nosas letras, a paisaxe e a natureza galegas. A visita, conducida en galego e italiano polo guía oficial de turismo Guido Álvarez Parga, resultou, xa que logo, un xeito excelente de aproximar a rapazada siciliana á cultura e á lingua de Galicia. Nieves María Martínez Vázquez e Ana Rodríguez Barreiro

Alumnado de 1.º BAC acudiu o 10 de xaneiro ao Museo Provincial de Lugo para participar no seu Programa Escolar sobre Igualdade de Xénero. A Rede Museística Provincial de Lugo, en coherencia co principio de que "Os museos que non serven para a vida non serven para nada", proclamado polo Movemento para unha Nova Museoloxía, desenvolve diversas accións educativas encamiñadas a lograr, entre outros, os seguintes obxectivos: Aumentar o coñecemento sobre as mulleres artistas de distintas épocas. Valorar a historia das mulleres como parte esencial da evolución humana. Eliminar os prexuízos sexistas fomentando o pensamento crítico e respectando a diversidade de xénero. Estimular a creatividade para xerar relatos inclusivos dentro do museo. As persoas guías do Museo Provincial involucraron a rapazada do Ánxel Fole en múltiples dinámicas levadas a cabo en varias das salas expositivas: o alumnado identificou roles de xénero a partir de imaxes e obxectos dados, tentou pescudar a autoría ...

Alumnas e alumnos de 1.º, 2.º e 3.º ESO decidiron acabar o ano escribíndose a si mesmos unha pequena postal, na que quixeron agradecerse por algo ben feito neste 2023, así como expresar un desexo de cara ao 2024. Coas tarxetas, a rapazada construíu a súa propia árbore de Nadal grupal, nun intento de reflectir que a amizade torna máis fortes as persoas e, no ámbito escolar, redunda nun curso mellor. Ana Rodríguez Barreiro e Vanessa Yebra Verdes

O 18 de decembro visitou o Ánxel Fole a escritora Sica Romero (Carnota, 1995). Comezou a xornada reuníndose co profesorado do club de lectura, co que conversou animadamente sobre a súa primeira novela,  Avelaíñas eléctricas , que, merecedora do  Premio San Clemente 2023, verte acertadamente temas e motivos universais (o amor e o desamor, a vida e a morte, as seguridades e as incertezas...) en moldes formais innovadores (límites difusos entre xéneros literarios, ruptura con certas convencións gráficas, reprodución da oralidade e dos trazos dialectais da Costa da Morte...). A continuación, a autora impartiu un obradoiro de creación literaria para alumnado de 4.º ESO. A actividade constou dunha primeira parte máis expositiva, na que Sica convidou o grupo a reflexionar sobre o oficio de escribir, e doutra segunda eminentemente práctica, na que a rapazada elaborou un cadáver exquisito . Esta composición, de orixe vangardista, está formada polas achegas de diferentes persoas que, po...

Alumnado de 4.º ESO acudiu o día 4 de decembro ao Pazo de San Marcos para participar no relatorio “Mulleres, ciencia e tecnoloxía: unha historia interminable”. Organizada por Igaciencia co gallo do Día da Ciencia en Galego, a conferencia foi impartida por María M. Álvarez Lires, doutora en Química, profesora de Didáctica das Ciencias Experimentais e premio UVIGUALA da Universidade de Vigo en 2017. A relación entre mulleres, ciencia e tecnoloxía non sempre estivo marcada pola desigualdade, como se evidencia ao facer un percorrido, mesmo superficial, pola historia das distintas disciplinas antes de que fosen consideradas oficialmente como tales. Ata 1910, as mulleres non puideron acceder aos estudos universitarios en España, mais, actualmente, son maioría nas titulacións científicas e tecnolóxicas. As desigualdades persisten, no entanto, noutros eidos e, moi especialmente, nos postos de responsabilidade e na dirección de empresas. É preciso contar co talento das muller...